Vergroot ICT kwaliteit van leven?

Ondanks dat ik al jaren in de ICT werk, houdt deze vraag me bezig. In Thailand is het heel normaal dat kinderen hun bejaarde ouders in huis nemen om voor ze te zorgen. Op hun beurt zorgen de ouders weer voor de kleinkinderen als hun kinderen aan het werk zijn. In Nederland stoppen we onze bejaarde ouders en gehandicapte familieleden in een tehuis. We komen af en toe langs voor een verplicht kopje thee en gaan dan weer. Onze goede daad zit er op. Opgelucht. De overheid zegt nu dat we een beroep moeten doen op onze zelfredzaamheid. De participatiemaatschappij is here to stay. Het geld om minder functionerende familieleden weg te stoppen is op. Wat een azijnpisser, zie ik u denken. Mooi, u bent wakker.

De participatiemaatschappij is iets moois. Ze dwingt ons weer om er voor elkaar te zijn. De politiek heeft hier echt iets goeds tot stand gebracht. Geldtekort leidt tot creativiteit. We willen onze verzorgingsstaat die we zorgvuldig hebben opgebouwd niet in een paar jaar om zeep helpen. Zoals sommige bedrijven maar ook zorginstellingen dit wel voor elkaar weten te krijgen. De reden? Niet op tijd inspelen op veranderingen, maar vasthouden aan bestaande gewoontes en gebruiken.

Duwtje in de rug
Ik sprak onlangs met bestuurder Frank Holtman van Dichterbij. Hij loopt voorop in zijn denkwijze. Bij alles wat Dichterbij doet stelt Frank zichzelf de vraag: hoe kunnen wij de burger faciliteren om een kwalitatief goed leven te hebben? Dat betekent dat de burger zelf de regie voert. Hij krijgt zorg en ondersteuning op het moment dat daar behoefte aan is. Dat hoeft niet perse fysieke hulp te zijn, maar even sparren op afstand via een beeldscherm is vaak ook al goed. Veel zorgtaken zijn te voorkomen als een cliënt af en toe een duwtje in de rug krijgt, meent Frank. “Dat hij/zij even zijn hart kan luchten of gewoon iets kan vragen aan een professional. De burger weet zelf heel goed wat voor hulp hij nodig heeft en kan er zelf om vragen. Maar dan wel op een veilige manier, want de burger moet ook inzage hebben in zijn eigen gezondheidsdossier. Mensen zoals zorgprofessionals of wettelijke vertegenwoordigers moeten ook toegang kunnen krijgen tot (delen van) het dossier.”

Digitaal communicatieplatform
Die visie is Dichterbij nu aan het doorvoeren in de organisatie en participeert daarom in Quli. Dit is een consortium van organisaties dat bezig is met de ontwikkeling van een digitaal communicatieplatform. Dit stelt burgers in staat om zorg te kunnen vragen aan diverse zorgverleners rondom hen heen en te communiceren met hun netwerk. De mogelijkheden van Quli zijn niet bijzonder, want die bestaan afzonderlijk al. Nee, het is het samenkomen van al die technieken op 1 platform en koppelingen met andere systemen zoals het ECD dat Quli bijzonder maakt. Het platform is te benaderen zowel via mobiele apparaten als de computer is te benaderen op een beveiligde manier. E-health zal echter nooit de zorg vervangen maar is een aanvulling op bestaande zorg, stelt Frank Holtman. Daar ben ik het mee eens. Het uitgangspunt moet betere zorg zijn, niet goedkopere. De bestuurder van Dichterbij wil mede door gebruik van e-health voorkomen dat er zorg nodig is. Dat zal niet altijd lukken maar vaak voorkomt ondersteuning dat er echte en dus dure zorg nodig is. Bijvoorbeeld door contact op afstand via beeldbellen. Dat betekent voor je werkprocessen dat die hieraan faciliterend moeten zijn. Van zorgen voor naar zorgen dat. Dat is zo eenvoudig nog niet maar dit soort zaken helpen er wel bij.

Experiment
Drie jaar geleden, toen Frank begon bij Dichterbij, gaf hij iPads aan een groep cliënten om te experimenteren. Frank spreekt overigens van klanten, want cliënt klinkt per definitie hulpbehoevend. Aan dat experiment deden vervolgens ook managers en specialisten mee. Op een gegeven moment gaf een medewerker aan: ik heb een discussie want ik hoef nu bij deze klanten minder uren te besteden maar ik wil meer zorg gaan geven. Dat was niet de bedoeling, kreeg de medewerker te horen, je moet dat bieden wat de klant nodig heeft. Als de klant tevreden is met die twee uurtjes hulp waarvan een op afstand, dan is dat toch genoeg? Dat is een nieuw zorgproces: van aanbod naar vraag gericht.

Eigen regie
Zorgverleners worden coaches die mensen helpen om de regie te kunnen voeren in hun eigen leven. We moeten de horizon verleggen naar 2020 en niet paniekerig doen. De woorden ‘eigen regie’ van de minister Schipper van VWS zijn volgens Frank Holtman geweldig. “Eigen regie mag echter niet vanuit de contouren van de jaren zestig worden gezien maar in het licht van 2020. Hoe maken we dingen mogelijk, daar gaat Dichterbij van uit. Het regeerakkoord kwam ons eigenlijk goed uit.”

Kwalitatieve investering
Die nieuwe technologie heeft een prijs maar voor Frank verdient de investering zich al terug als hij merkt dat eerst enkele tientallen en nu al enkele honderden klanten en medewerkers er blij van worden. Dat zijn kwalitatieve investeringen en daar gaat het hem om en daar rekent de klant hem ook op af. Uiteindelijk is het, vertelt Frank, de bedoeling dat alle klanten gebruik gaan maken van Quli. En als ze daar niet toe in staat zijn, hun netwerk. “Even beeldbellen met je kind voor het slapen gaan, zomaar op afstand een spelletje spelen met oma, of even kijken in het dossier hoe je gehandicapte neef de dag heeft beleefd. Die kleine dingen leiden tot kwaliteit van leven.” De spijker op zijn kop.

Na dit gesprek kwam de vraag weer bij mij op: vergroot ICT de kwaliteit van leven? Ik kon de vraag nu volmondig met ‘ja’ beantwoorden. Het kan maar je moet er wel voor open staan en dat vergt een andere manier denken. Maar hoe zit het dan in Thailand waar de mensen echt voor elkaar zorgen? Die kant gaat het in Nederland ook weer op, maar zoals Frank zei: fysieke ondersteuning is niet altijd nodig. Steun op afstand volstaat vaak ook. Laat de klant maar aangeven wat de voorkeur heeft.

Deze blog is eerder verschenen op Skipr

Quli is een initiatief van Dichterbij, Pluryn, Amarant, Arq45 en het Dr. Leo Kannerhuis. Zij hebben de gedeelde ambitie om een gemeenschappelijk portaal op te zetten dat zelfredzaamheid bij burgers stimuleert. Quli wil het digitale verkeersplein voor zorg en welzijn zijn en hoopt een ‘portalenchaos’ te voorkomen als zoveel mogelijk zorgorganisaties, zorgprofessionals en softwareleveranciers zich aansluiten. www.quli.nl

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s