Besparen met ehealth – deel I

Je hoort verschillende geluiden over de kansen van ehealth. De één hoopt op kostenbesparing, de ander laat zien dat het tot nu toe nauwelijks iets oplevert. Welke vormen van ehealth zijn nu wel en niet kansrijk?

Wel kwaliteit, nauwelijks besparingen
Erwin van Asselt schrijft dat vooral zorgverleners terughoudend zijn bij de invoering van ehealth. Dat komt volgens hem doordat ze te weinig zicht hebben op de effecten. Prof. Wim van Harten nuanceert dit in een blog op Skipr “patiëntgerichte ICT: wel kwaliteit, nauwelijks besparing”. Van Harten schrijft: “Of het echt kostenbesparend is, moet blijken; op basis van gepubliceerd onderzoek verwacht ik dat alleen voor zeer gerichte interventies voor specifieke doelgroepen.”

Besparing door substitutie
In een vorig blog schreef ik “ehealth = substitutie”. Volgens Sytske de Vries (ZN) is kan ongeveer 20 procent van de zorg vervangen worden door ehealth. Die vervanging omvat taakverschuiving binnen de zorgorganisatie en in het zorgnetwerk van de patiënt naar andere, nieuwe en vooral goedkopere vormen van zorgverlening, zoals huisarts, praktijkondersteuner, buurt/wijk-zorg, en de patiënt zelf (of diens mantel).

eHealth kan daarnaast ingezet worden ter voorkoming van gebruikelijk zorg. Zo voorkomen telezorg en zelfmanagement controles en ziekenhuisopnamen bij hartfalen en COPD. Telezorg reduceert de sterfte met 34 procent bij mensen met hartfalen en leidt tot 21 procent minder ziekenhuisopnamen door hartfalen en 9 procent minder algemene ziekenhuisopnamen. Zelfmanagement bij astmapatiënten leidt tot een gezondheidswinst en tot verminderd zorggebruik, zoals een vermindering van 36 procent van het aantal ziekenhuisopnamen, 18 procent minder bezoeken aan de spoedeisende hulp, en 32 procent minder ongeplande bezoeken aan een dokter.

Taakverschuiving is lastig te realiseren. Erwin van Asselt vindt dat organisaties de bestaande processen (te veel) intact laten. Renske Visscher zegt daarop: “Ook voor ehealth lijkt de tijd aangebroken om wat deuren te sluiten. Het gaat er niet om mensen te dwingen tot ehealth. De kunst is de zorg zo in te richten dat cliënten en behandelaars als het ware automatisch over de drempel stappen en voor ehealth kiezen.”

Besparingen realiseren
Besparingen door substitutie kunnen moeilijk worden gerealiseerd. Wat de één kosten noemt, is voor de ander loon of omzet. Een goede invoeringsstrategie is volgens mij het opvangen van de toename van de zorgvraag (en zorgkosten) via substitutie door eHealth. Dus met (sterk) afnemende meerkosten meer zorg verlenen. In een eerder blog beschreef ik deze ontwikkeling als het verbeteren van de geleverde waarde en het verzekeringstechnisch rendement. Deze besparingen worden door alle stakeholders gezamenlijk gerealiseerd, veelal op regionaal niveau. Onderdeel hiervan is het inkopen van eHealth door zorgverzekeraar, in het bijzonder telezorg en zelfmanagement. Dat is noodzakelijk omdat taken verschuiven in het zorgnetwerk van de patiënt. Zie het als een PGB voor zelfmanagement.

In deel II ga ik in op de rol van eHealth in het transformatieproces dat ons zorgstelsel nog te gaan heeft: van Ziekte en Zorg naar Gezondheid en Gedrag.

De blog is eerder gepubliceerd op DigitaleZorgGids.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s